Muzeum Tatrzańskie w Zakopanem
Oficjalna strona Muzeum Tatrzańskiego: www.muzeumtatrzanskie.pl
Tradycja działań konserwatorskich Muzeum Tatrzańskiego sięga okresu
międzywojennego, kiedy to z inicjatywy pierwszego dyrektora, Juliusza
Zborowskiego, Muzeum zaangażowało się w konkretne działania konserwatorskie
- opiekę nad starym cmentarzem w Zakopanem, remont dworu Moniaków w Zubrzycy
Górnej. Prace te podejmowane były przy ścisłej współpracy z konserwatorem
krakowskiego okręgu wojewódzkiego.
Działalność konserwatorska kontynuowana była także po wojnie dzięki współpracy
dyrektora Muzeum z dr Hanną Pieńkowską, od roku 1951 Wojewódzkim Konserwatorem
Zabytków Krakowie. Na początku lat pięćdziesiątych, przy współudziale Muzeum
Tatrzańskiego wyremontowano kilka obiektów przy ul.Kościeliskiej, chałupę
Sabały na Krzeptówkach, willę "Pod jedlami" na Kozińcu, a także dwór Moniaków w
Zubrzycy Górnej.
W latach siedemdziesiątych dr Hanna Pieńkowska opracowała nowatorski program
konserwatorski ochrony krojobrazu kulturowego wsi i małych miasteczek. Po raz
pierwszy pojawiła się w nim koncepcja "muzeum przestrzennego", rozumiana
zarówno jako forma ochrony zabytków in situ (tj. "w miejscu") - przy
współudziale muzeów regionalnych - jak i efekt swoistej, rozproszonej,
ekspozycji zabytkowej architektury i budownictwa w naturalnym otoczeniu.
Istotną rolę miały odgrywać filie muzealne organizowane w najcenniejszych
obiektach miejscowości objętych ochroną.
Po reformie administracyjnej kraju w roku 1975 program ochrony zabytków,
opracowany przez dr Hannę Pieńkowską, stracił jako całość swą aktualność. Część
dotyczącą Podtatrza zaczęło od roku 1976 realizować Muzeum Tatrzańskie. W ciągu
18 lat wyremontowano: 65 szałasów na polanach tatrzańskich oraz 28 na polanie
Podokólne koło Jurgowa, zagrodę Bafii w Chochołowie z adaptacją na Muzeum
Powstania Chochołowskiego, chałupę Łukaszczyka, chałupę Sabały, willę
Koziańskich z adaptacją na Galerię Sztuki im. W.i J. Kulczyckich, zagrodę
Korkoszów w Czarnej Górze i zagrodę Sołtysów w Jurgowie jako ogniwa Muzeum
Kultruy Ludowej Spisza, dom rodzinny Bronisława Czecha z przeznaczeniem na Izbę
Pamięci tego wielkiego sportowca, leżakownię hotelu "Warszawianka" z adaptacją
na Galerię Władysława Hasiora, dwór i folwark w Łopusznej z adaptacją na Muzeum
Kultur Szlacheckiej oraz willę "Koliba" z adaptacją na Muzeum Stylu
Zakopiańskiego im. Stanisława Witkiewicza.
Zbigniew Ładygin ysladyg@cyf-kr.edu.pl
Dorota Gaczorek yagaczor@cyf-kr.edu.pl
Last update D&Z 22 February 1996