Miesięcznik parafii NMP Matki Kościoła w Krakowie


Numer 14
kwiecień 2003


"Polska Jerozolima"

Bazylika Grobu Bożego w Miechowie nosi zaszczytne miano polskiej Jerozolimy już od czasów średniowiecza. Warto o tym historycznym miejscu wspomnieć właśnie w czasie Wielkiego Postu, Wielkiego Tygodnia i Zmartwychwstania Pańskiego.

Obrona Grobu Pańskiego przed niewiernymi była w dawnych czasach powinnością rycerską. Wśród krzyżowców europejskich przekazy historyczne wymieniają Jaksę pochodzącego z możnego rodu Gryfitów, spowinowaconego przez swoją żonę z drugim potężnym rodem - Łabędźów. Był on właścicielem między innymi osady noszącej nazwę Miechów. Uczestniczył w wyprawie krzyżowej do Ziemi Świętej. Przejęty czcią, jaką był otaczany Grób Chrystusa, powziął decyzję sprowadzenia do Polski zakonników zgromadzenia Stróżów Grobu Chrystusowego. Zamysł ten przyjął przychylnie patriarcha jerozolimski Almeryk. W 1163 roku Jaksa zabrał z Jerozolimy do Miechowa kilku braci, wśród nich brata Marcina, który zajął się zorganizowaniem zgromadzenia i został pierwszym kanonikiem miejscowego kościoła. Jaksa nadał zakonowi na własność osady Miechów, Zagorzyce i Komorów. Własnym kosztem wybudował w Miechowie kościół i klasztor, które zostały poświęcone w 1170 roku.

Miechowska świątynia jest unikalnym obiektem sakralnym, gdyż stanowi wierną kopię Kaplicy Grobu Świętego w Jerozolimie. Stąd też pochodzi jej nazwa: "polska Jerozolima" i tu ma początek obyczaj pielgrzymowania do miechowskiego kościoła niczym do Ziemi Świętej.

Od czasu sprowadzenia bożogrobców, zwanych również miechowitami, osada zaczęła szybko się rozwijać, zakon bogacić za przyczyną licznych pielgrzymów przybywających z całej Europy do utworzonego przy kościele Grobu Chrystusowego i darowizn na rzecz zakonu. Z racji szybkiego rozwoju osady Przemysław II, książę wielkopolski i krakowski, 6 września 1290 roku wydał przywilej lokacyjny Miechowa, nadając mu tym samym prawa miejskie, co przyczyniło się do jeszcze większej jego świetności.

Bożogrobcy przez ponad sześć wieków byli panami miechowskiej ziemi, a klasztor mimo różnych przeciwności dziejowych zyskiwał coraz większe znaczenie i rozgłos, aż do czasu kasacji Zakonu Bożogrobców dekretem carskim wydanym 3 kwietnia 1819 roku, która przyczyniła się do tego, że ustały pielgrzymki do miechowskiego sanktuarium. Trzeba było czekać prawie 180 lat na ponowne ożywienie zainteresowania polską Jerozolimą i powrót do dawnych kościelnych tradycji. Decyzją Wielkiej Kapituły Zakonu ponownie utworzono Zwierzchnictwo Zakonu Rycerskiego Grobu Bożego na Polskę. 23 marca 1996 roku w Warszawie i w Miechowie odbyły się uroczystości związane z reaktywowaniem Zakonu Rycerskiego Grobu Bożego w Polsce. Dzień ten stał się radosny nie tylko dla miechowian, ale również dla wszystkich chrześcijan, którym ich wiara nakazuje pielgrzymowanie do miejsc świętych, gdyż zarówno historia i tradycja, a przede wszystkim złożone w miechowskim kościele relikwia uczyniły na powrót z niego miejsce religijnego kultu.

Znaczenie kościoła w Miechowie zostało podkreślone dodatkowo przez Papieża Jana Pawła II przez nadanie tytułu Bazyliki Mniejszej. Stosowny dokument został podpisany przez Ojca Świętego 10 kwietnia 1996 roku. Uroczyste ogłoszenie "Breve" Papieskiego zostało dokonane przez Prymasa Polski, Józefa Glempa, w obecności księży i biskupów już w Bazylice Mniejszej w Miechowie 3 listopada 1996 roku.

Nadanie tytułu bazyliki wiążę się z pewnymi przywilejami, jak również powinnościami nie tylko tymi aktualnie spełnianymi, ale także tymi wypełnianymi w dziejach danej świątyni. Wymienić tu należy m.in. studiowanie i upowszechnianie dokumentów Papieża i Stolicy Apostolskiej, wnikliwe przygotowywanie i sprawowanie obrzędów związanych z rokiem liturgicznym, szczególnie z okresem Adwentu, Narodzenia Pańskiego, Wielkiego Postu i Wielkanocy. Bożogrobcy miechowscy od początku swej działalności wprowadzili i kultywowali nie znaną wcześniej w Polsce liturgię oraz nabożeństwa związane z Męką Pańską. Przyczynili się do rozpowszechnienia obyczaju urządzania w okresie Wielkiego Tygodnia bogato ozdabianego Grobu Chrystusa oraz obchodzenia Triduum Paschalnego w wyjątkowo podniosłym i nabożnym nastroju.

Niegdyś obrzędy te przyciągały do miechowskiego sanktuarium licznych pielgrzymów. Kultywowanie tradycji po dzień dzisiejszy oraz odrestaurowanie tego cennego zabytku sztuki sakralnej sprawia, że znowu do Bazyliki Grobu Bożego przyjeżdżają wierni.

Miechów położony jest zaledwie 40 km od Krakowa na trasie do Warszawy. Zachęcamy więc naszych parafian do odbycia pielgrzymki do Bazyliki Grobu Bożego.

Jadwiga Zielińska





Spis treści
Strona główna