KREW
KREW
Krew jest wyspecjalizowaną tkanką łączną. Część płynna (osocze) reprezentuje substancję podstawową tej tkanki, natomiast część włóknista powstaje podczas procesu krzepnięcia krwi. Innym elementem tej wyspecjalizowanej tkanki łącznej są białe i czerwone ciałka krwi oraz płytki krwi.
.Krew zawiera:1.elementy upostaciowane
|
stosunek objętości krwinek czerwonych do ilości pełnej krwi nazywamy wskaźnikiem hematokrytu
Całkowita objętość krwi (total blood volume) może być wyliczona z wzoru
![]()
Przykład: Hematokryt wynosi 38 i objętość osocza 3500 mL. Objętość krwi wynosi
W skład krewi wchodzą elementy morfotyczne i osocze. Elementy morfotyczne stanowią 45% objętości krwi, natomiast osocze 55% . W praktyce klinicznej wyróżnia się wśród elementów morfotycznych:
- Erytrocyty (ciałka czerwone)
- Leukocyty (ciałka białe)
- Granulocyty
- Obojętnochłonne (Neutrofile)
- Kwasochłonne (Eozynofile)
- Zasadochłonne (Bazofile)
- Agranulocyty
- Limfocyty
- Monocyty
- Płytki Krwi (trombocyty)
Jeżeli krew odwiruje się zanim skrzepnie lub chemicznie zapobiegnie się jej skrzepnięciu, to składniki morfotyczne opadną na dno probówki i oddzielą się od części płynnej nazywanej osoczem. Osocze zawiera:
- Woda -91 do 92%
- Substancje stałe 7 do 9%
- Białka 7%
- albumina
- globulina
- fibrynogen
- Składniki nieorganiczne 0,9% (sód, wapń, magnez, potas, żelazo, jod miedź, fosfor.
- Składniki organiczne (niebiałkowe substancje azotowe w tym mocznik, ksantyna i hipoksantyna, kwas moczowy, kreatyna i kreatynina, amoniak i aminokwasy), tłuszcz obojętne, fosfolipidy, cholesterol i glukoza.
- Produkty wydzielania wewnętrznego w tym przeciwciała a także różne enzymy
WARTOŚCI PRAWIDŁOWE KRWINEK
Krwinka |
Krwinki/mL (średnio) |
Zakres wartości prawidłowych |
Procent w stosunku do całkowitej liczby leukocytów |
|
Całkowita liczba krwinek białych (WBC) |
9000 |
4000-11000 |
- |
|
|
obojętnochłonne |
5400 |
3000-6000 |
50-70 |
Granulocyty |
kwasochłonne |
275 |
150-300 |
1-4 |
|
zasadochłonne |
35 |
0-100 |
0,4 |
Limfocyty |
2750 |
1500-4000 |
20-40 |
|
Monocyty |
540 |
300-600 |
2-8 |
|
Erytrocyty |
Kobiety |
4,8x106 |
- |
- |
|
Mężczyźni |
5,4x106 |
- |
- |
Trombocyty |
300 000 |
200000-500000 |
- |
|
ROLA KRWI
Zasadniczą rolą krwi w organizmie jest utrzymanie stałego środowiska
wewnętrznego.Krew:
- transportuje tlen z płuc do tkanek,
- transportuje dwutlenek węgla z tkanek do płuc,
- transportuje do wszystkich tkanek produkty energetyczne i budulcowe wchłonięte z przewodu pokarmowego,
- transportuje wchłonięte z tkanek produkty przemiany materii do nerek, gdzie są one wydalane z organizmu wraz z moczem,
- transportuje hormony syntetyzowane w organizmie i witaminy wchłonięte, w przewodzie pokarmowym,
- wyrównuje ciśnienie osmotyczne we wszystkich tkankach,
- wyrównuje stężenie jon6w wodorowych, czyli pH, we wszystkich tkankach,
- wyrównuje różnicę temperatur występujące pomiędzy poszczególnymi narządami i tkankami,
- tworzy zaporę przed inwazją drobnoustrojów. które po dostaniu się do środowiska wewnętrznego stale są pożerane przez krwinki białe.
- eliminuje za pomocą przeciwciał i układu dopełniacza substancje obce, szczególnie o charakterze białkowy
POWSTAWANIE KRWI
Szpik kostny czerwony (medulla ossium rubra) jest zasadniczym narządem krwiotwórczym w życiu pozapłodowym. Szpik stanowi około 5/o masy ciała, w tym około połowa, czyli 2.5% masy ciała, przypada na szpik czerwony, w którym powstają elementy morfotyczne krwi. Wypełnia istotę gąbczastą (substantia spongiosa) kości płaskich, mostek (sternum), żebra (costae). kości biodrowe (ossa ilia), trzon kręgów (vertebrae) oraz jamy szpikowe (cava medullaria) w sąsiedztwie nasad (epiphyses) kości długich. W okresie wzmożonej czynności szpik czerwony zwiększa swą masę zajmując miejsce szpiku żółtego. Zgodnie z teorią unitarystyczną wszystkie elementy morfotyczne krwi pochodzą od komórki macierzystej - hemocytoblastu czyli komórki pnia (stem-cell).

ERYTROPOEZA
Jest to proces powstawania erytrocytów (krwinek czerwonych – RBC). Zgodnie z teorią unitarystyczną wszystkie elementy morfotyczne krwi pochodzą od komórki szpiku pluripotencjalnej hematopoetycznej pnia. Następnie pod wpływem czynnika wzrostowego granulocytów CSF-G, 6 interleukin (IL-: 1,6,7,10,11,12) i innych czynników formuje się z niej komórka macierzysta nieukierunkowana (multipotencjalna komórka szpiku) – CFU-GEMM. Ta z kolei przekształca się w komórki ukierunkowane linii erytrocytów, czyli BFU-E (komórki tworzące kolonie rozsadzające erytroidalne) a z nich następnie komórki macierzyste linii erytrocytów CFU-E pod wpływem czynnika CSF-GM i IL-:3,9,11 oraz EPO (erytropoetyna). Następnie pod wpływem EPO powstają w danej kolejności: proerytroblast - erytroblast zasadochłonny I i II - erytroblast polichromatofilny.Te 3 komórki należą do stadia podziału komórek, a wszystkie zmiany są powodowane przez EPO i wrażliwe na nią receptory owych komórek. W stadium erytroblastów zasadochłonnych i polichromatofilnych zachodzi synteza globiny, dochodzi do wypełniania się ich cytoplazmy hemoglobiną i zmniejszenia syntezowania mRNA.Następnie powstają e. ortochromatyczne, które przeciskają się ścianę szpikową zatok żylnych, pozostawiając jądra komórkowe w miąższu szpiku (jądra są fagocytowane przez komórki siateczki). W ten sposób z dodatkowym działaniem EPO powstają retikulocyty, które tworząc pulę rezerwy szpikowej, pozostają w zatokach żylnych. Całkowicie pozbawione jądra komórki są to erytrocyty. E. ortochromatyczne, retikulocyty i erytrocyty to stadia dojrzewaniaSzereg erytroblastyczny

Szereg mieloblastyczny

Mielopoeza II

Limfopoeza

ERYTROCYTY
Krwinki czerwone, czyli erytrocyty, w życiu pozapłodowym są wytwarzane przez szpik kostny. Żyją we krwi obwodowe~ około 120 dni. Spełniają jedną z podstawowych funkcji w organizmie, transportując cząsteczki tlenu z płuc do tkanek. Krwinki czerwone charakteryzuje szereg oznaczanych wielkości. Są to: liczba w 1 litrze krwi obwodowej - Erys (erythrocytes), wskaźnik hematokrytu - Hct, zawartość 1 hemoglobiny - Hb, Średnia objętość - MCV (mean corpuscular volume), Średni ciężar hemoglobiny (Hb) - MCH (mean corpuscular hemoglobin), Średnie procentowe stężenie hemoglobiny - MCHC (mean corpuscular hemoglobin concentration) i Średnia Średnica krwinki – MCD (mean cell diameter). Maja kształt dwuwklęsłych krążków. U ssaków tuż przed wprowadzeniem do krwioobiegi tracą jądro. Średnia u mężczyzn to 5.4 millionów /μL i 4.8 millionów/ μL u kobiet. Krwinka ludzka ma rozmiar ok 7.5 μm średnicy i ok 2 μm grubości W erytrocycie zawartych jest ok 29 pg of hemoglobin . W krwi dorosłego człowieka jest ok 3 × 1013 erytrocytów i ok. 900 g hemoglobiny w krwi krążącej
Wskaźniki czerwonokrwinkowe
- Hematokryt Hct [%]
- Hemoglobina Hb [g/dl]
- Erytrocyty RBC [miliony/mL]
- Średnia średnica 500 erytrocytów w rozmazie
- Średnia średnica erytrocytu MCD [mm.]
- Średnia objętość erytrocytów MCV (Mean Corpuscular Volume) [fl]
Hematokryt(w wartościach procentowych
MCV--------------------------------------------------------- x 10
ilość erytrocytów (w milionach)Hb (Gm/100ml krwi)
MCH -----------------------------------x10
ilość erytrocytów (w milionCH)Hb (Gm/100ml krwi)
MCHC ----------------------------------- x 100
Hematokryt (wartość procentowa
MCHC
Hb (g/L)/hematocrit (1)
Example: 150 g/L 0.45
333 g/L
MCH
Blood hemoglobin (g/L)/
Red cell count (cells/L) (2)
Example: 150 g/L (5 x 1012 cells/L)
30 1012 g/
cell
30 pg/cell
MCV
Hematocrit/Number of red cells (3)
Example: 0.450/(5 1012 cells/L)
0.090 10x12 L/
cell
90 fL (1 fL
1015 L)
Each gram of hemoglobin can combine with and transport
1.34 mL of oxygen. Thus, the oxygen carrying capacity
of 1 dL of normal blood containing 15 g of hemoglobin
is 15 x 1.34
20.1 mL of oxygen.
| Normal Concentration | ||
| Class | Substance | Range |
| Cations | Sodium (Na_) | 136–145 mEq/L |
| Potassium (K_) | 3.5–5.0 mEq/L | |
| Calcium (Ca2_) | 4.2–5.2 mEq/L | |
| Magnesium (Mg2_) | 1.5–2.0 mEq/L | |
| Iron (Fe3_) | 50–170 _g/dL | |
| Copper (Cu2_) | 70–155 _g/dL | |
| Hydrogen (H_) | 35–45 nmol/L | |
| Anions | Chloride (Cl_) | 95–105 mEq/L |
| Bicarbonate (HCO3 _) | 22–26 mEq/L | |
| Lactate | 0.67–1.8 mEq/L | |
| Sulfate (SO4 2_) | 0.9–1.1 mEq/L | |
| Phosphate | 3.0–4.5 mg/dL | |
| (HPO4 2_/H2PO4 _) | ||
| Proteins | Total | 6–8 g/dL |
| Albumin | 3.5–5.5 g/dL | |
| Globulin | 2.3–3.5 g/dL | |
| Fats | Cholesterol | 150–200 mg/dL |
| Phospholipids | 150–220 mg/dL | |
| Triglycerides | 35–160 mg/dL | |
| Carbohydrates | Glucose | 70–110 mg/dL |
| Vitamins, | Vitamin B12 | 200–800 pg/mL |
| cofactors, and | Vitamin A | 0.15–0.6 _g/mL |
| enzymes | Vitamin C | 0.4–1.5 mg/dL |
| 2,3-Diphosphoglycerate | 3–4 mmol/L | |
| (DPG) | ||
| Transaminase (SGOT) | 9–40 U/mL | |
| Alkaline phosphatase | 20–70 U/L | |
| Acid phosphatase | 0.5–2 U/L | |
| Other | Creatinine | 0.6–1.2 mg/dL |
| Uric Acid | 0.18–0.49 mmol/L | |
| Blood urea nitrogen | 7–18 mg/dL | |
| Iodine | 3.5–8.0 _g/dL | |
| CO2 | 23–30 mmol/L | |
| Bilirubin (total) | 0.1–1.0 mg/dL | |
| Aldosterone | 3–10 ng/dL | |
| Cortisol | 5–18 _g/dL | |
| Ketones | 0.2–2.0 mg/dL | |
HEMOGLOBINA
|
Hemoglobina jest czerwonym barwnikiem przenoszącym tlen, a zawarta jest w erytrocytach kręgowców. Hemoglobina (Hb) jest białkiem o ciężarze 64,450. Hb jest białkiem gobularnym zbudowanych z 4 podjednostek Każda podjednostka zawiera rodnik hemowy przyłączony do polipeptydu. Hem jest porfirynową pochodną zawierającą żelazo.Te polipeptydy są określane jako globinowa część hemoglobiny. Każda cząsteczka hemoglobiny zawiera 2 łańcuchy polipeptydowe. U zdrowych i dorosłych ludzi hemoglobina zawiera (hemoglobina A), dwa łańcuchy polipeptydowe- tzw łańcuchy
(141 aminokwasów), i łańcuchy β -zawierające 146 aminokwasów. Hemoglobin A jest określaba jako
2β2. Nie wszystka hemoglobina u dorosłych jest hemoglobiną A. Około 2.5% hemoglobiny to hemoglobina A2, w której β łańcuchy są zastąpione łąńcuchami
(
2
2). Łańcuchy
również zawieraja 146 aminokwasów, ale około 10 jest różna niż w łańcuchach β.
Hemoglobina wiąże O2 do formy oxyhemoglobiny, O2 przyłączając tlen do Fe2+ w hemie. Powinowactwo hemoglobiny do O2 zależy od pH, temperatury, i stężenia w erytrocytach 2,3-diphosphoglycerate (2,3-DPG). 2,3-DPG and H+ współzawodnicza z O2 w wiązaniu do odtlenionej hemoglobiny, obniżaja powinowactwo hemoglobiny do O2 .
Krew eksponowana na różne substancje i czynniki utleniające in vitro i in vivo, zamienia (Fe2+) do (Fe3+), tworząc methemoglobin. Methemoglobina jest koloru ciemnego co może powodować sinicę(cyanosis) Utlenianie hemoglobiny do methemoglobiny zachodzi także w warunkach normalbych , ale dzieki systemowi enzymatycznemu erytrocytów dihydronicotinamide adenine dinucleotide (NADH)-methemoglobin reductase system, dochodzi do konwersji methemoglobiny do hemoglobiny.
Tlenek węgla reaguje także z hemoglobina tworząc carbon monoxyhemoglobin (carboxyhemoglobin). Powinowactwo hemoglobiny do O2 jest o wiele niższe niż tlenku węgla, który usuwa O2 z hemoglobiny, obniżając zdolność przenoszenia tlenu przez krew
Hem jest jest także częścią struktury mioglobiny oraz cytochromu c

GRUPY KRWI- w opracowaniu
Błony erytrocytów ludzkich zawierają grupowe antygeny krwi, nazywane także aglutynogenami (agglutinogens). Najbardziej znane to antygeny A i B..
ABO System
Antygen A i B są w sensie mendlowskim dominujące ( w stosunku do siebie kodominujące) i na tej podstawie wyróżniono 4 grupy krwi. Osobnicy z grupą krwi A maja antygen A, z grupą B, antygen B, z grupą AB zarówno antygen A jak i antygen B. Grupa O jest praktycznie pozbawiona antygenu. Te antygeny występują w wielu tkankach obok krwi (gruczoły ślinowe, trzustka, nerki, wątroba, płuca, jądra, nasienie. A and B antigens are actually complex oligosaccharides that differ in their terminal sugar. On red cells they are mostly glycosphingolipids, whereas in other tissues they are glycoproteins. An H gene codes for a fucose transferase that puts a fucose on the end of these glycolipids or glycoproteins, forming the H antigen that is usually present in individuals of all blood types (Figure 27-21). Individuals who are type A have a gene which codes for a transferase that catalyzes placement of a terminal N-acetylgalactosamine on the H antigen, whereas individuals who are type B have a gene which codes for a transferase that places a terminal galactose. Individuals who are type AB have both transferases. Individuals who are type O have neither, so the H antigen persists. It now appears that type O individuals have a single-base deletion in their corresponding gene. This creates an open reading frame, and consequently they produce a protein that has no transferase activity.

Antigens of the ABO system on the surface of red blood cells.
Subgroups of blood types A and B have been described, the most important being A1 and A2. However, the difference between A1 and A2 appears to be quantitative; each A1 cell has about 1,000,000 copies of the A antigen on its surface, and each A2 cell has about 250,000.
Antibodies against red cell agglutinogens are called agglutinins. Antigens very similar to A and B are common in intestinal bacteria and possibly in foods to which newborn individuals are exposed. Therefore, infants rapidly develop antibodies against the antigens not present in their own cells. Thus, type A individuals develop anti-B antibodies, type B individuals develop anti-A antibodies, type O individuals develop both, and type AB individuals develop neither (Table 27-8). When the plasma of a type A individual is mixed with type B red cells, the anti-B antibodies cause the type B red cells to clump (agglutinate), as shown in Figure 27-22. The other agglutination reactions produced by mismatched plasma and red cells are summarized in. Blood typing is performed by mixing an individual's red blood cells with antisera containing the various agglutinins on a slide and seeing whether agglutination occurs.
Table 27-8: Summary of ABO system.


Figure 27-22: Red cell agglutination in incompatible plasma.

Transfusion Reactions
Dangerous hemolytic transfusion reactions occur when blood is transfused into an individual with an incompatible blood type, ie, an individual who has agglutinins against the red cells in the transfusion. The plasma in the transfusion is usually so diluted in the recipient that it rarely causes agglutination even when the titer of agglutinins against the recipient's cells is high. However, when the recipient's plasma has agglutinins against the donor's red cells, the cells agglutinate and hemolyze. Free hemoglobin is liberated into the plasma. The severity of the resulting transfusion reaction may vary from an asymptomatic minor rise in the plasma bilirubin level to severe jaundice and renal tubular damage (caused in some way by the products liberated from hemolyzed cells), with anuria and death.
Incompatibilities in the ABO blood group system are summarized in Table 27-8. Persons with type AB blood are "universal recipients" because they have no circulating agglutinins and can be given blood of any type without developing a transfusion reaction due to ABO incompatibility. Type O individuals are "universal donors" because they lack A and B antigens, and type O blood can be given to anyone without producing a transfusion reaction due to ABO incompatibility. This does not mean, however, that blood should ever be transfused without being cross-matched except in the most extreme emergencies, since the possibility of reactions or sensitization due to incompatibilities in systems other than ABO systems always exists. In cross-matching, donor red cells are mixed with recipient plasma on a slide and checked for agglutination. It is advisable to check the action of the donor's plasma on the recipient cells in addition, even though, as noted above, this is rarely a source of trouble.
A procedure that has recently become popular is to withdraw the patient's own blood in advance of elective surgery and then infuse this blood back (autologous transfusion) if a transfusion is needed during the surgery. With iron treatment, 1000-1500 mL can be withdrawn over a 3-week period. The popularity of banking one's own blood is due primarily to fear of transmission of AIDS by heterologous transfusions, but of course another advantage is elimination of the risk of transfusion reactions.
Inheritance of A & B Antigens
The A and B antigens are inherited as mendelian allelomorphs, A and B being dominants. For example, an individual with type B blood may have inherited a B antigen from each parent or a B antigen from one parent and an O from the other; thus, an individual whose phenotype is B may have the genotype BB (homozygous) or BO (heterozygous).
When the blood types of the parents are known, the possible genotypes of their children can be stated. When both parents are type B, they could have children with genotype BB (B antigen from both parents), BO (B antigen from one parent, O from the other heterozygous parent), or OO (O antigen from both parents, both being heterozygous). When the blood types of a mother and her child are known, typing can prove that a man cannot be the father, although it cannot prove that he is the father. The predictive value is increased if the blood typing of the parties concerned includes identification of antigens other than the ABO agglutinogens. With the use of DNA fingerprinting (see Chapter 1), the exclusion rate for paternity rises to close to 100%.
Czynnik Rh
Układ grupowy Rh składa się z 6 podstawowych antygenów C, D, E, c, d, e dziedziczonymi osobnymi genami z których geny C, D, E są genami dominującymi a geny c, d, e są genami recesywnymi. O fenotypie decyduje odziedziczona kombinacja trzech par genów (Cc, Dd, Ee). Osoby posiadające w krwinkach czerwonych najsilniejszy antygen D, mający największe znaczenie praktyczne, którego częstość występowania w Polsce wynosi około 85% określane są jako Rh dodatnie, natomiast osoby nie posiadające tego antygenu jako Rh ujemne.
Aby doszło do konfliktu serologicznego u matki Rh- muszą powstać przeciwciała należące do klasy IgG przeciwko antygenom krwinek płodu Rh+. Ilość ich musi być wystarczająco duża aby po przejściu przez łożysko mogły opłaszczyć i zniszczyć znaczną ilość erytrocytów dziecka.
W warunkach fizjologicznych nie ma przeciwciał skierowanych przeciw antygenom układu Rh. Do pierwszej immunizacji dochodzi w wyniku przenikania krwinek płodu do krwioobiegu matki co może mieć miejsce w przypadku poronienia, ciąży pozamacicznej, ręcznego wydobycia łożyska, cięcia cesarskiego, porodów zabiegowych z użyciem np kleszczy, diagnostyki. Po około 8-9 tygodniach a czasami nawet i po 6 miesiącach od pierwszego kontaktu krwinek Rh+ płodu z krwią matki Rh- dochodzi do słabej, pierwotnej odpowiedzi immunologicznej, której wynikiem jest wytworzenie nieprzenikających przez łożysko immunoglobulin anty D klasy IgM. Ponowna immunizacja matki do której najczęściej dochodzi w kolejnej ciąży doprowadza do wtórnej, silniejszej odpowiedzi immunologicznej z wytworzeniem przeciwciał IgG anty D, które przenikając przez łożysko uszkadzają erytrocyty płodu wywołując tym samym hemolizę. Wynikiem tego jest niedokrwistość, niedotlenienie, pozaszpikowe krwiotworzenie czy uszkodzenie śródbłonków naczyń oraz uszkodzenie komórek wątroby, mózgu, serca i szpiku kostnego jako wynik bezpośredniego oddziaływania przeciwciał. W wyniku narastającej niedokrwistości płód rozbudowuje pozaszpikowe ogniska krwiotwórcze w wątrobie i śledzionie co jest przyczyną ich powiększenia się. Dochodzi do zaburzeń w funkcji wątroby co objawia się obniżeniem produkowanych przez nią białek (hipoproteinemia) oraz osoczowych czynników krzepnięcia. Rozwijająca się hipoproteinemia prowadzi do wystąpienia obrzęków i przesięków do jam surowiczych. Wzmożona hemoliza krwinek czerwonych płodu powoduje nadmierne wytwarzanie bilirubiny, która może powodować żółtaczkę jeszcze przed porodem oraz zwiększone stężenie barwników żółciowych w płynie owodniowym.
Choroba hemolityczna noworodków
w opracowaniu






